Ngồi lâu bị mỏi lưng: vì sao và cách thả lỏng?
Tác giả: Đội ngũ Win Win Spa
Ngồi lâu bị mỏi lưng chủ yếu do lưng phải giữ một tư thế quá lâu: ngồi gù, vặn người, ghế không đỡ thắt lưng, cả buổi không đứng dậy. Phần lớn trường hợp đỡ khi bạn chỉnh tư thế, đứng dậy đi lại mỗi 30–45 phút và giãn cơ nhẹ. Nếu đau lan xuống chân, tê, hoặc không đỡ sau 1–2 tuần, hãy đi khám.
Tóm tắt nhanh
- Nguyên nhân hay gặp: tư thế sai kéo dài, ít vận động, cơ bụng – cơ lưng yếu, ghế và màn hình đặt sai.
- Quy tắc dễ nhớ: cứ 30–45 phút đứng dậy 2–3 phút (theo Bệnh viện Thu Cúc).
- 6 thói quen nhỏ và 4 động tác giãn cơ ngay tại bàn giúp lưng đỡ căng.
- Đi khám nếu đau lan xuống chân kèm tê, yếu, đau tăng về đêm, sụt cân không rõ lý do, rối loạn tiểu tiện.
- Massage lưng giúp thả lỏng, dễ chịu nhưng lợi ích thường ngắn hạn. Thói quen hằng ngày mới là phần chính.
Vì sao ngồi lâu lại bị mỏi lưng?
Vì ngồi một chỗ quá lâu khiến cơ lưng và cột sống thắt lưng chịu lực liên tục mà không được nghỉ. Càng ngồi sai tư thế, lực dồn càng lệch.
Theo Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc, các nguyên nhân phổ biến gồm:
- Tư thế ngồi sai kéo dài: gù lưng, vặn người, ngồi lệch một bên khiến cột sống thắt lưng và cơ cạnh sống chịu lực không đều.
- Căng cơ vùng mông (cơ piriformis): cơ này dễ co cứng khi ngồi lâu, có thể gây đau lan từ thắt lưng xuống mông và đùi sau.
- Áp lực lên đĩa đệm tăng khi ngồi lâu.
- Mất cân bằng cơ: cơ bụng yếu, cơ lưng dưới phải gánh nhiều hơn.
NHS cũng cho biết một nguyên nhân thường gặp của đau lưng là căng cơ, và đau lưng thường đỡ trong vài tuần.
Đây là những tình huống chúng tôi nghe khách kể nhiều nhất:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ngồi lâu bị mỏi lưng có nguy hiểm không?
Thường là không, nếu chỉ mỏi sau ngày làm việc và đỡ khi nghỉ ngơi, vận động. NHS cho biết đau lưng thường tự đỡ trong vài tuần, và nên tiếp tục vận động thay vì nằm một chỗ.
Tuy nhiên, Thu Cúc lưu ý nếu không điều chỉnh, tình trạng này có thể tiến triển thành vấn đề kéo dài. Còn NHS nhắc rằng rất hiếm khi đau lưng là dấu hiệu của bệnh nghiêm trọng. Vì vậy, hãy để ý các dấu hiệu cảnh báo ở phần dưới.
6 thói quen giúp lưng đỡ mỏi khi phải ngồi nhiều
Chỉnh chỗ ngồi và chia nhỏ thời gian ngồi là hai việc quan trọng nhất. Các gợi ý dưới đây tổng hợp từ Bệnh viện Thu Cúc và NHS:
1. Đứng dậy mỗi 30–45 phút, đi lại 2–3 phút: vươn vai, xoay hông, đi rót nước. Đặt nhắc giờ trên điện thoại nếu hay quên.
2. Giữ lưng thẳng tự nhiên, vai buông lỏng, đầu không cúi gục. Có thể đặt cuộn khăn nhỏ hoặc gối tựa ở thắt lưng.
3. Hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, đầu gối ngang hoặc cao hơn hông một chút. Ghế cao quá thì dùng bục kê chân.
4. Màn hình ngang tầm mắt, cánh tay vuông góc khi gõ phím. Laptop nên kê cao và dùng bàn phím rời.
5. Không bắt chéo chân lâu. Thói quen này làm lệch khung chậu, kéo căng một bên thắt lưng.
6. Đừng nằm lì khi lưng mỏi. NHS khuyên nên tiếp tục sinh hoạt bình thường và không nằm trên giường quá lâu.
Ngoài ra, chườm có thể giúp dễ chịu hơn. NHS gợi ý túi chườm nóng (bọc khăn) giúp giảm cứng khớp, co cơ; túi lạnh bọc khăn giúp giảm sưng. Thu Cúc gợi ý chườm lạnh trong 48 giờ đầu nếu đau cấp, sưng nóng, sau 2–3 ngày mới chườm nóng.
Góc nhìn KTV: nhiều anh chị đến spa với câu quen thuộc "chiều nào cũng mỏi thắt lưng". Hỏi kỹ thì cả ngày gần như không đứng dậy. Một buổi massage giúp lưng nhẹ hơn, nhưng nếu hôm sau vẫn ngồi 8 tiếng liền thì cảm giác mỏi sẽ quay lại rất nhanh. Thói quen đứng dậy mỗi 30–45 phút quan trọng hơn bạn nghĩ.
Giãn cơ tại bàn làm việc: 4 động tác 3 phút
Làm chậm, trong giới hạn thoải mái, dừng ngay nếu đau tăng. Nếu bạn có bệnh lý cột sống hoặc không chắc động tác có hợp không, hãy hỏi bác sĩ trước. NHS cũng khuyên như vậy với các bài tập ngồi ghế.
Chọn ghế chắc chắn, không có bánh xe, ngồi được với hai bàn chân phẳng trên sàn.
1. Mở ngực (NHS): ngồi thẳng, không tựa lưng ghế. Kéo vai ra sau và xuống, dang hai tay sang ngang, nhẹ nhàng đẩy ngực về trước và lên đến khi thấy căng ở ngực. Giữ 5–10 giây, lặp lại 5 lần.
2. Xoay thân trên (NHS): ngồi thẳng, hai bàn chân phẳng, khoanh tay chạm vai. Giữ hông yên, xoay thân trên sang trái hết mức thoải mái, giữ 5 giây. Đổi bên. Làm 5 lần mỗi bên.
3. Giãn cơ mông (Thu Cúc): ngồi thẳng, đặt mắt cá chân trái lên đùi phải, giữ lưng thẳng và gập nhẹ người về trước. Giữ khoảng 30 giây. Đổi bên.
4. Xoắn cột sống nhẹ (Thu Cúc): tay phải đặt lên đầu gối trái, tay trái chống ra sau ghế, vặn nhẹ người sang trái. Giữ 20–30 giây. Đổi bên.
Về lâu dài, Thu Cúc nhấn mạnh việc tập cơ bụng – cơ lưng (core) để hạn chế tái phát. Bạn có thể hỏi bác sĩ hoặc chuyên viên phục hồi chức năng để có bài tập phù hợp.
Khi nào ngồi lâu bị đau lưng cần đi khám bác sĩ?
Khi cơn đau không còn là "mỏi sau ngày làm việc". Tổng hợp từ NHS và Bệnh viện Thu Cúc, hãy đi khám chuyên khoa Cơ xương khớp nếu:
1. Đau lan xuống chân, kèm tê bì, kiến bò hoặc yếu chân.
2. Đau không giảm sau 1–2 tuần dù đã nghỉ ngơi, chỉnh sinh hoạt (Thu Cúc); hoặc không đỡ sau vài tuần tự chăm sóc (NHS).
3. Đau tăng về đêm, nghỉ ngơi không đỡ, kèm sụt cân không rõ nguyên nhân.
4. Đau nặng hơn khi hắt hơi, ho, hoặc đau từ phần lưng trên giữa hai vai (NHS).
5. Lưng có khối u, sưng hoặc thay đổi hình dạng (NHS).
6. Đau lưng kèm sốt, ớn lạnh, người mệt (NHS khuyên khám gấp).
Đi cấp cứu ngay nếu đau lưng kèm tê, yếu cả hai chân, mất cảm giác vùng quanh hậu môn, bộ phận sinh dục, rối loạn tiểu tiện, đại tiện, hoặc đau sau tai nạn nghiêm trọng (NHS).
Khi có các dấu hiệu trên, không nên đi massage cho đến khi bác sĩ đã khám.
Massage lưng có giúp gì khi ngồi lâu bị mỏi lưng?
Có thể giúp vùng lưng thả lỏng, dễ chịu hơn, nhưng tác dụng thường ngắn hạn. NCCIH (Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ) cho biết đã có nghiên cứu ghi nhận cải thiện ngắn hạn sau massage ở người đau thắt lưng, nhưng bằng chứng còn yếu.
Vì thế, chúng tôi khuyên xem massage như phần thưởng nghỉ ngơi cho cái lưng sau nhiều ngày ngồi, đi kèm thói quen ở trên. Massage không thay thế việc khám bệnh.
Kỹ thuật viên Win Win Spa dùng lực bàn tay vừa phải ấn giãn dọc vùng lưng và hông qua lớp khăn cho khách ngồi văn phòng nhiều.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Muốn so sánh kỹ các gói cho người ngồi văn phòng, đọc bài dân văn phòng nên chọn massage cổ vai gáy, body hay chân.
Gói lưng, thận, chân 60 phút ở Win Win Spa gồm những gì?
Giá 370.000đ, tập trung vào vùng lưng và chân. Theo trang gói massage lưng, thận, chân 60 phút trên website, buổi làm gồm:
1. Massage ấn huyệt, massage chuyên sâu vùng lưng.
2. Massage thư giãn vùng lưng bằng đá nóng.
3. Xông ngải cứu vùng lưng, chân.
4. Ấn huyệt, đi đá nóng vùng chân.
5. Massage thư giãn vùng chân.
6. Đắp thuốc (thảo dược) vùng lưng.
7. Massage thư giãn vùng đầu.
Gói lưng, thận, chân 60 phút kết hợp ấn huyệt và chăm sóc cả vùng bàn chân mỏi sau ngày ngồi hoặc chạy xe lâu.
Thả lỏng vùng bắp chân giúp đôi chân đỡ nặng mỏi khi cả ngày ít đứng dậy đi lại.
Mẹo để buổi massage dễ chịu:
- Nói rõ chỗ mỏi nhất (thắt lưng, giữa lưng, một bên hông…) và bạn ngồi bao lâu mỗi ngày.
- Chủ động báo lực. Mạnh quá không có nghĩa là tốt hơn.
- Không thích mùi ngải cứu hoặc thấy đá nóng quá nóng, hãy nói với KTV ngay.
Xem thêm bài chi tiết về gói lưng, thận, chân 370K. Muốn biết nên đi đều đặn bao lâu, đọc massage bao nhiêu lần một tuần là hợp lý.
Câu hỏi thường gặp
Ngồi bao lâu thì nên đứng dậy một lần?
Bệnh viện Thu Cúc gợi ý cứ 30–45 phút nên đứng dậy đi lại 2–3 phút, vươn vai, xoay hông. Nếu có bàn làm việc chỉnh được độ cao, bạn có thể xen kẽ ngồi và đứng.
Ngồi lâu bị mỏi lưng nên chườm nóng hay lạnh?
NHS gợi ý túi chườm nóng bọc khăn giúp giảm cứng, co cơ; túi lạnh bọc khăn giúp giảm sưng. Nếu đau mới xuất hiện, có sưng nóng, có thể chườm lạnh 48 giờ đầu rồi mới chườm nóng.
Lưng mỏi có nên nằm nghỉ cả ngày không?
Không nên. NHS khuyên tiếp tục sinh hoạt bình thường và không nằm trên giường quá lâu. Vận động nhẹ, giãn cơ thường giúp lưng đỡ cứng hơn nằm yên.
Mỏi lưng bên trái hoặc bên phải là bị gì?
Mỏi một bên thường gặp khi ngồi lệch, hay bắt chéo chân hoặc vặn người về một phía. Nếu đau một bên kéo dài, lan xuống chân hoặc kèm tê, hãy đi khám để được chẩn đoán.
Đi massage lưng bao lâu một lần là hợp lý?
Không có con số chung. Nhiều người chọn 1 lần mỗi 1–2 tuần để thư giãn sau những tuần ngồi nhiều. Quan trọng hơn là duy trì thói quen đứng dậy, giãn cơ hằng ngày.
Đặt lịch massage lưng tại Win Win Spa
Phòng massage ấm cúng, có rèm ngăn riêng biệt tại Win Win Spa Quận 3.
Sau một tuần ngồi nhiều, nếu lưng chỉ mỏi chứ không có dấu hiệu cảnh báo, bạn có thể đến Win Win Spa thư giãn với gói lưng, thận, chân 60 phút – 370.000đ, hoặc gói cổ vai gáy 60 phút – 359.000đ nếu mỏi chủ yếu ở cổ vai.
- Cơ sở 1: 222 Lý Chính Thắng, Phường Nhiêu Lộc (Quận 3 cũ), TP.HCM — Hotline/Zalo: 0332 640 156
- Cơ sở 2: 75 Rạch Bùng Binh, Phường Nhiêu Lộc (Quận 3 cũ), TP.HCM — Hotline/Zalo: 0938 359 134
Gọi trước để spa sắp xếp lịch, và nhớ nói chỗ lưng bạn mỏi nhất.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán/tư vấn của bác sĩ.
Tài liệu tham khảo
1. NHS — Back pain: https://www.nhs.uk/conditions/back-pain/
2. NHS — Sitting exercises: https://www.nhs.uk/live-well/exercise/sitting-exercises/
3. Bệnh viện ĐKQT Thu Cúc — Cách giảm đau thắt lưng trái do ngồi lâu: https://benhvienthucuc.vn/hoi-dap-chuyen-gia/co-xuong-khop/cach-giam-dau-that-lung-trai-do-ngoi-lau
4. NCCIH (NIH) — Massage Therapy: What You Need To Know: https://www.nccih.nih.gov/health/massage-therapy-what-you-need-to-know